Schoonmaakmiddelen: wat werkt, wat niet en wat je zelf kunt maken

Schoonmaakmiddelen zijn niet meer weg te denken uit het huishouden. Je gebruikt ze voor de keuken, de badkamer, de vloer en tientallen andere plekken in huis. Maar weet je eigenlijk wat er in die flesjes en potjes zit? En zijn er betere alternatieven dan de producten die je in de supermarkt vindt? In deze blog nemen we je mee door alles wat je moet weten over reinigingsproducten voor thuis.

Wat zit er in gangbare reinigingsproducten

De meeste schoonmaakmiddelen uit de winkel bevatten chemische stoffen die goed vuil en bacteriën aanpakken. Denk aan tensiden, die vet losmaken van oppervlakken, en bleekmiddelen die vlekken verwijderen. Sommige producten bevatten ook geurstoffen en conserveermiddelen. Die stoffen zijn niet altijd onschadelijk. Ze kunnen huid en ogen irriteren, en als ze via het afvalwater in de natuur terechtkomen, kunnen ze schade aanrichten aan waterorganismen. Op de verpakking zie je vaak symbolen die aangeven hoe gevaarlijk een product is. Een vlam staat voor ontvlambaarheid, een uitroepteken voor irriterende stoffen. Het is verstandig om die symbolen te kennen voordat je een product gebruikt.

Zelf reinigingsmiddelen maken met eenvoudige ingrediënten

Azijn, baking soda en citroenazijn zijn basisproducten die al jaren worden gebruikt om oppervlakken schoon te maken. Azijn werkt goed tegen kalk en vet, en heeft ook een ontsmettende werking. Een mengsel van gelijke delen azijn en citroensap in een spuitfles is al een prima anti-kalkmiddel voor de badkamer. Baking soda is licht schurend en werkt goed als schuurmiddel voor aangebrande pannen of de wastafel. Je kunt er ook een pasta van maken door het te mengen met een beetje water. Wie liever een allesreiniger maakt, kan water, een scheutje groene zeep en een paar druppels etherische olie gebruiken. Dat ruikt prettig en reinigt de meeste oppervlakken prima. Zelf maken is goedkoper en je weet precies wat erin zit.

Milieuvriendelijke keuzes bij het kopen van schoonmaakproducten

Wie niet zelf wil maken, heeft steeds meer keus in milieuvriendelijke producten. Supermarkten en drogisterijen verkopen tegenwoordig ook reinigingsmiddelen met een milieukeurmerk, zoals het Europese Ecolabel of het Nederlandse Milieukeur. Die producten zijn getest op hun impact op het milieu en bevatten minder schadelijke stoffen dan gangbare merken. Let ook op de verpakking. Veel merken bieden navulverpakkingen aan, zodat je minder plastic weggooit. Er zijn ook producten in vaste vorm, zoals schoonmaaktabletten of blokken, die geen plastic fles nodig hebben. Die zijn makkelijk te bewaren en goed mee te nemen. De prijs is soms iets hoger, maar je hebt er langer iets aan.

Veilig omgaan met reinigingsmiddelen in huis

Elk jaar zijn er ongelukken met schoonmaakproducten, vaak doordat mensen verschillende middelen door elkaar mengen. Bleekwater en azijn samen produceren giftige dampen. Bleekwater en ammonia zijn een even gevaarlijke combinatie. Het is daarom verstandig om producten altijd apart te gebruiken en de gebruiksaanwijzing te lezen. Bewaar reinigingsmiddelen op een vaste, droge plek, buiten bereik van kinderen en huisdieren. Gebruik bij sterke middelen altijd handschoenen en zorg voor goede ventilatie in de ruimte. Gooi lege verpakkingen weg op de juiste manier: veel gemeenten hebben inzamelpunten voor chemisch afval. Zo voorkom je dat resten van de producten in de bodem of het grondwater terechtkomen.

Veelgestelde vragen

Zijn zelfgemaakte reinigingsmiddelen net zo goed als producten uit de winkel?
Zelfgemaakte reinigingsmiddelen werken goed voor dagelijks onderhoud en lichte vervuiling. Voor zware schoonmaakklussen, zoals schimmel of hardnekkig roest, zijn ze soms minder sterk dan kant-en-klare producten. Het hangt af van de situatie welke keuze het beste past.

Kan ik azijn gebruiken op alle oppervlakken?
Azijn is niet geschikt voor alle materialen. Op marmer, natuursteen en tegels met kalkcement kan azijn het oppervlak aantasten. Ook op sommige metalen, zoals chroom, kun je azijn beter niet gebruiken. Op glas, plastic en roestvrij staal werkt het prima.

Wat betekent het Ecolabel op een schoonmaakproduct?
Het Europese Ecolabel is een officieel keurmerk voor producten die minder schadelijk zijn voor het milieu. Een product met dit keurmerk is getest op biologische afbreekbaarheid en bevat geen stoffen die gevaarlijk zijn voor waterorganismen. Het label geeft geen garantie dat het product volledig onschadelijk is, maar het is wel een betrouwbaar teken dat er strenger op de samenstelling is gelet.

Hoe bewaar ik zelfgemaakte reinigingsmiddelen het beste?
Zelfgemaakte reinigingsmiddelen bewaar je het beste in een schone, goed sluitende fles op een koele en donkere plek. Gebruik bij voorkeur een glazen of donkere plastic fles, omdat licht sommige ingrediënten kan afbreken. Maak niet te grote hoeveelheden tegelijk, want zonder conserveermiddelen gaan ze minder lang mee dan winkelproducten.