Verlichting heeft meer invloed op je huis dan je misschien denkt. De juiste lamp maakt een kamer groter, gezelliger of rustiger. Verkeerde lichtbronnen zorgen juist voor een onprettig gevoel, ook al is de rest van de inrichting perfect. Licht is dus een van de eerste dingen die je goed wil regelen in een woning.
Hoe licht de sfeer in een ruimte bepaalt
Warm licht geeft een gezellig gevoel. Het heeft een oranjegele tint en doet je denken aan kaarslicht. Dit soort lamp werkt goed in de woonkamer, slaapkamer of eetkamer. Koud licht is witter en helderder. Dat past beter in een keuken, badkamer of werkkamer, omdat je daar scherp moet kunnen zien. De kleurtemperatuur van een lamp wordt gemeten in kelvin. Een lamp met 2700 kelvin geeft warm licht. Een lamp met 4000 kelvin of meer geeft koel, blauwachtig licht. Let op dit getal als je een nieuwe lamp koopt. Het staat op de verpakking en zegt veel over het gevoel dat de lamp geeft in een ruimte.
Soorten lampen en wanneer je ze gebruikt
Er zijn verschillende soorten lichtbronnen te koop. De ledlamp is tegenwoordig de meest gebruikte. Led staat voor light emitting diode en werkt anders dan een gewone gloeilamp. Een ledlamp gebruikt veel minder stroom en gaat ook veel langer mee. Gemiddeld gaat een ledlamp 15.000 tot 25.000 uur mee, terwijl een gewone gloeilamp na ongeveer 1000 uur al stuk gaat. Naast ledlampen zijn er ook spaarlampjes, halogeenlampen en TL buizen. Halogeenlampen geven mooi helder licht, maar verbruiken relatief veel energie. TL buizen zie je vaak in kantoren of werkplaatsen. Spaarlampjes zijn de oudere versie van de energiezuinige lamp en worden steeds meer vervangen door led. Voor thuis kies je in bijna alle gevallen het beste voor een ledlamp, zeker als je let op energieverbruik.
Slimme manieren om licht te verdelen in een woning
Een veelgemaakte fout is het gebruik van één lichtpunt midden op het plafond. Dat geeft vaak vlak en onaangenaam licht. Beter is het om meerdere lichtbronnen te gebruiken in een ruimte. Denk aan een staande lamp in de hoek, spots aan het plafond en een tafellampje op een bijzettafel. Dit wordt ook wel laagjes van licht noemen. Je combineert sfeerverlichting met functionele lichtbronnen. Sfeerverlichting zorgt voor gezelligheid, functioneel licht helpt je om taken te doen zoals lezen of koken. In de keuken heb je vaak behoefte aan directe belichting boven het aanrecht. In de woonkamer wil je de mogelijkheid om het licht te dimmen voor een rustige avond. Met een dimmer aan de muur of via een slimme lamp op je telefoon regel je dit gemakkelijk.
Buiten en in de tuin: andere regels, ander licht
Buitenlampen hebben andere eisen dan lampen voor binnen. Ze moeten bestand zijn tegen regen, wind en kou. Op elke buitenlamp staat een IP code. IP staat voor ingress protection en zegt hoe goed de lamp beschermd is tegen water en stof. Een lamp met IP44 is geschikt voor buiten maar mag niet direct blootstaan aan stromend water. Een lamp met IP65 of hoger is waterdicht en kan ook in de regen hangen. In de tuin gebruik je licht om de sfeer te bepalen ’s avonds, maar ook om veiligheid te bieden. Een verlicht pad of oprit voorkomt struikelen en geeft een veilig gevoel. Bewegingssensoren zijn handig bij de voordeur of achteringang. Ze gaan aan als iemand langsloopt en dat spaart ook stroom. Solar lampen, aangedreven op zonne energie, zijn een makkelijke optie voor tuinpaden omdat je er geen bedrading voor nodig hebt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen warm wit en koud wit licht?
Warm wit licht heeft een geelachtige tint en geeft een gezellig gevoel, vergelijkbaar met kaarslicht. Koud wit licht is helder en blauwachtig en helpt je om scherp te zien. De kleurtemperatuur op de verpakking laat je weten welk type licht een lamp geeft: lage kelvinwaarden horen bij warm licht, hogere kelvinwaarden bij koel licht.
Hoe weet ik welk wattage ik nodig heb voor een kamer?
Als vuistregel kun je rekenen op ongeveer 20 watt ledvermogen per vierkante meter in een woonruimte. Voor een kamer van 20 vierkante meter heb je dus ongeveer 400 watt aan ledverlichting nodig verdeeld over meerdere lichtpunten. Wil je extra sfeer of een leesstoel verlichten, dan voeg je een extra lichtbron toe.
Zijn slimme lampen de moeite waard?
Slimme lampen zijn lampen die je kunt bedienen via je telefoon, een spraakassistent of een timer. Ze zijn handig als je de lichtsterkte of kleur wil aanpassen zonder op te staan. Ze verbruiken iets meer stroom in standby modus, maar bieden veel gemak en zijn tegenwoordig betaalbaar voor de meeste huishoudens.
Hoe lang gaat een ledlamp mee?
Een ledlamp gaat gemiddeld 15.000 tot 25.000 branduren mee. Als je een lamp dagelijks acht uur aan hebt, gaat hij meer dan vijf jaar mee. Dat is een stuk langer dan een traditionele gloeilamp, die na ongeveer 1000 uur al stopt met werken.
