Veel bonsaisoorten zijn giftig voor katten en kunnen ernstige klachten veroorzaken, variërend van maagproblemen tot nierfalen. Of jouw kat gevaar loopt, hangt volledig af van de soort bonsai die je in huis hebt. Sommige soorten zijn dodelijk zelfs bij kleine hoeveelheden, andere zijn relatief veilig. Het is dus niet genoeg om te weten dat je een “bonsai” hebt: je moet weten welke soort het is.
Giftige bonsaisoorten voor katten
De meest gevaarlijke bonsaibomen voor katten zijn de Sago palm (Cycas revoluta) en de Japanse taxus (Taxus cuspidata). De Sago palm bevat cycasine, een stof die ernstige leverschade veroorzaakt. Zelfs het eten van een paar zaden kan bij een kat dodelijk zijn. De Japanse taxus bevat taxine, een gifstof die het hart- en zenuwstelsel aantast. Beide soorten worden als levensgevaarlijk beschouwd voor katten.
Andere bonsaibomen die giftig zijn voor katten:
- Ficus (Ficus retusa of Ficus benjamina): bevat melksap dat irritatie aan de huid en het spijsverteringsstelsel veroorzaakt. Niet dodelijk, maar wel vervelend.
- Azalea bonsai (Rhododendron): bevat grayanotoxines die het zenuwstelsel beïnvloeden. Zelfs kleine hoeveelheden kunnen problemen geven.
- Wisteria (blauweregen): alle delen van de plant zijn giftig voor katten en kunnen braken en diarree veroorzaken.
- Prunus-soorten (kers, pruim, amandel): de bladeren en pitten bevatten cyanideverbindingen.
- Jade plant (Crassula): matig giftig, veroorzaakt braken en sufheid.
Bonsaisoorten die veilig zijn voor katten
Niet alle bonsaibomen zijn gevaarlijk. De Carmona retusa (Fukien tea), de Chinese iep (Ulmus parvifolia) en de Sageretia thea worden op meerdere plaatsen als niet-giftig voor katten beschouwd. Toch is voorzichtigheid op zijn plaats: zelfs niet-giftige planten kunnen bij grote hoeveelheden maagklachten veroorzaken, simpelweg omdat katten carnivoren zijn en hun systeem niet is gebouwd om plantenmateriaal te verteren.
De bamboepalm (Chamaedorea) en de Japanse esdoorn (Acer palmatum) worden doorgaans ook als veilig beschouwd, al is het slim om dit per soort te controleren via een betrouwbare bron zoals het ASPCA-gifplantenoverzicht.
Symptomen van vergiftiging bij een kat
Als je kat aan een giftige bonsai heeft geknaagd, kunnen de klachten snel optreden. Let op deze signalen:
- Braken of diarree
- Speekselen of schuim op de bek
- Sufheid of coördinatieproblemen
- Verlies van eetlust
- Geelzucht (gele tint aan oren of tandvlees, bij leveraantasting)
- Stuipen of bewusteloosheid (bij ernstige vergiftiging)
Bij de Sago palm kunnen symptomen al binnen een paar uur optreden. Nierfalen en leverfalen kunnen volgen als er niet snel wordt ingegrepen. Ga bij twijfel meteen naar de dierenarts en neem een foto of stukje van de plant mee, zodat de dierenarts precies weet waarmee hij te maken heeft.
Wat te doen als je kat aan een bonsai heeft geknaagd
Wacht niet af en bel direct je dierenarts of de Veterinaire Vergiftigingsinfolijn. Leg uit welke plant het was en hoeveel de kat ervan heeft gegeten. Geef je kat geen melk of water “om het te verdunnen”: dat helpt niet en kan de situatie soms verergeren. Braken opwekken doe je ook nooit zelf zonder overleg met een dierenarts.
Heb je de soort bonsai niet op de verpakking staan? Probeer via de kweker, een tuincentrum of een bonsaiforum de soort te achterhalen. Een foto van de bladeren en de bast helpt daarbij.
Bonsai in huis met een kat: praktische tips
De veiligste oplossing is een bonsaiboom kiezen die aantoonbaar niet giftig is, zoals de Chinese iep of de Fukien tea. Wil je toch een risicovolle soort houden, zorg dan dat de kat er nooit bij kan. Katten klimmen en springen, dus een hoge plank is geen garantie. Een aparte, afgesloten kamer of een glazen vitrine werkt beter.
Vergeet ook de grond niet: sommige katten knagen niet aan de bladeren, maar graven in de aarde en likken daarna hun poten. Bepaalde meststoffen en potgrond kunnen op zichzelf ook al irriterend zijn. Een roosterdeksel over de pot houdt katten uit de grond.
Kort samengevat: check altijd eerst de soort voordat je een bonsai in huis haalt. Bij twijfel over de naam van je huidige bonsai, stel de vraag op een bonsaiforum of vraag het na bij de winkel waar je de boom hebt gekocht. Die paar minuten moeite kunnen je kat het leven redden.
