Bonsai draad gebruik je om takken en stammen van een bonsai in de gewenste vorm te buigen en die vorm vast te houden totdat het hout verhardt. Er zijn twee soorten draad die bonsailiefhebbers gebruiken: aluminium en koper. Aluminium is het meest populair voor beginners, koper wordt vaker gebruikt door gevorderde kwekers. Welk draad je kiest en welke dikte je nodig hebt, hangt af van de soort boom, de dikte van de tak en je eigen ervaring.
Aluminium of koperdraad: wat is het verschil?
Aluminium bonsai draad is zacht, makkelijk te buigen en vergeeft fouten. Je kunt het meerdere keren aanpassen zonder dat de tak beschadigt. Dat maakt het geschikt voor beginners en voor bomen met dunne, kwetsbare takken zoals esdoorn of beuk. Geanodiseerd aluminiumdraad heeft een matte, donkere kleur, waardoor het minder opvalt op de boom.
Koperdraad is stijver en steviger. Het biedt meer weerstand, wat handig is bij dikke, sterke takken of bij boomsoorten die moeilijker te vormen zijn, zoals jeneverbes of den. Het nadeel is dat koper minder vergeeft: als je het verkeerd aanbrengt, kun je de bast sneller beschadigen. Koper wordt ook duurder dan aluminium. Voor beginners is koper dan ook minder aan te raden.
Aluminiumdraad is ruwweg anderhalve keer zo sterk nodig als koper om hetzelfde effect te bereiken. In de praktijk betekent dat: als je met koper een draad van 1,5 mm gebruikt, heb je met aluminium een draad van 2 tot 2,5 mm nodig voor dezelfde tak.
Welke dikte bonsai draad heb je nodig?
Een vuistregel die bonsailiefhebbers vaak hanteren: de dikte van het draad is ongeveer een derde van de dikte van de tak die je wilt buigen. Heeft een tak een doorsnede van 9 mm, dan gebruik je draad van ongeveer 3 mm. Is een tak slank, 3 mm dik, dan gebruik je 1 mm draad.
Bonsai draad is verkrijgbaar in veel diktes. Gangbare maten zijn 1,0 mm, 1,5 mm, 2,0 mm, 2,5 mm, 3,0 mm en 4,0 mm. Sommige winkels bieden ook dunnere varianten aan van 0,5 of 0,8 mm voor heel fijne takjes. Voor de meeste bonsai beginners is een set met draad van 1,0 mm, 1,5 mm, 2,0 mm en 2,5 mm aluminium een goede startset waarmee je de meeste takken kunt bedragen.
Hoe breng je bonsai draad correct aan?
Je windt het draad altijd onder een hoek van 45 graden om de tak. Wikkel je het te steil (bijna 90 graden), dan houdt het de tak nauwelijks. Wikkel je het te vlak, dan kan het glijden en beschadigt de bast. Begin bij de basis van de tak en werk naar het uiteinde toe. Gebruik je twee takken die naast elkaar zitten, dan kun je één stuk draad om beide takken wikkelen, zodat je twee takken tegelijk bedraadet en het draad stabieler zit.
Zorg dat het draad niet te strak zit. Het mag de bast net niet in drukken. Als het draad begint in te groeien, moet je het direct verwijderen, anders beschadigt de tak blijvend. Bij snelgroeiende bomen kan draad al na vier tot zes weken ingroeien; bij trage groeiers kan het een heel groeiseizoen goed zitten.
Wanneer is het draad klaar om te verwijderen?
Je verwijdert bonsai draad als de tak zijn nieuwe positie heeft “onthouden”, dus als het hout verhard is in de gewenste stand. Snij het draad altijd af in kleine stukjes met een kniptang. Trek het nooit in tegengestelde richting eraf; dat beschadigt de bast of breekt de tak. Wil je de tak verder buigen? Wacht eerst een groeiseizoen en breng daarna nieuw draad aan.
Hoeveel draad heb je nodig en wat kost het?
Bonsai draad wordt verkocht in kleine verpakkingen (50 gram of 100 gram) en in grotere rollen (500 gram of meer). Een kleine verpakking is handig voor beginners of als je snel even één dikte wilt proberen. Een grote rol is zuiniger als je regelmatig meerdere bomen bedraadet. Als ruwe schatting (rond 2025) kun je voor een kleine rol aluminium draad van 50 gram rekenen op een paar euro; grotere rollen zijn per gram goedkoper. Koperdraad kost doorgaans twee tot drie keer zoveel als vergelijkbaar aluminiumdraad.
Kies je startset op basis van de bomen die je hebt. Ben je net begonnen, pak dan aluminium in diktes van 1,0 tot 2,5 mm. Heb je ervaring en werk je met naaldhoutbonsai, dan kan een rol koper van 1,5 of 2,0 mm een waardevolle aanvulling zijn. Het juiste draad in de juiste dikte maakt het bedragen een stuk makkelijker en houdt je boom gezond.
