Dopluis op een kamerplant is een hardnekkig probleem dat je plant langzaam uitzuigt. Deze kleine insecten hechten zich vast aan stengels en bladeren, zuigen plantensap op en laten daarbij een kleverige substantie achter die verdere schade veroorzaakt. Hoe eerder je ingrijpt, hoe makkelijker je ervan afkomt.
Wat is dopluis en hoe herken je het?
Dopluis (Coccidae) is een schaalinsect dat zich verstopt onder een wasachtig, koepelvormig schildje. Dat schildje kan bruin, grijs of geelachtig zijn en lijkt op een klein dop of schildje, vandaar de naam. Ze zitten vaak bewegingsloos langs stengels, op twijgjes of aan de onderkant van bladeren, waardoor je ze makkelijk aanziet voor een oneffenheid van de plant zelf.
Kenmerkende signalen van dopluis op een kamerplant zijn:
- Kleine, bolle schildjes langs stengels en bladnerveren
- Kleverige, glanzende vlekken op blad of pot (honingdauw)
- Zwart aanslag op de bladeren (roetdauw, een schimmel die groeit op honingdauw)
- Verkleuring en vergeling van bladeren
- Bladval en zichtbare groeiremming
De honingdauw die dopluis afscheidt trekt ook mieren aan. Zie je plotseling mieren bij een kamerplant, controleer dan goed op dopluis. Roetdauw is niet direct gevaarlijk, maar blokkeert het licht voor de bladeren en remt de fotosynthese.
Waarom kamerplanten extra kwetsbaar zijn
Buiten heeft dopluis natuurlijke vijanden, zoals lieveheersbeestjes en sluipwespen. Binnen ontbreken die vijanden volledig. Daarbij gedijen luizen goed in de droge, warme omstandigheden die veel huiskamers kenmerken, zeker in de winter als de verwarming aanstaat. Een verzwakte plant, door te weinig licht, te veel water of droge lucht, is nog sneller de klos.
Dopluis kamerplant bestrijden: stap voor stap
Een lichte aantasting pak je het best direct en handmatig aan. Bij ernstige besmetting is een combinatie van methoden nodig.
Stap 1: Isoleer de plant. Zet de aangetaste kamerplant apart om verspreiding naar andere planten te voorkomen.
Stap 2: Verwijder zoveel mogelijk dopluizen handmatig. Gebruik een wattenstaafje of een zachte tandenborstel gedoopt in pure spiritus of 70% isopropylalcohol. Wrijf de schildjes eraf. Alcohol lost het waslaagje op en doodt de insecten direct. Controleer ook de onderkant van bladeren en de grond rondom de pot.
Stap 3: Was de plant af. Spuit of dep de stengels en bladeren schoon met een oplossing van water en een paar druppels groene zeep (zachte zeep zonder parfum). Dit verwijdert honingdauw en verstikt eventuele overgebleven larven.
Stap 4: Herhaal na een week. Dopluis legt eieren die je de eerste keer mist. Controleer en behandel de plant minstens twee tot drie weken achter elkaar.
Stap 5: Gebruik een middel bij hardnekkige besmetting. Plantenolie op basis van neem (neemseed olie) is een breed toepasbaar middel dat de levenscyclus van luizen verstoort. Spuit het verdund op de plant, inclusief de onderkant van de bladeren. Systemische middelen op basis van imidacloprid (verkrijgbaar als gietsticktje) zijn effectiever bij zware aantastingen, maar worden niet aanbevolen voor eetbare planten.
Welke kamerplanten zijn het meest vatbaar?
Dopluis treft zowel breedbladige als houtige kamerplanten. Veelgenoemde gastheren zijn ficus, oleander, laurier, orchidee, palm, citrusplanten en klimop. Planten met gladde, harde stengels zijn aantrekkelijk omdat de dop zich daar makkelijk aan hecht. Controleer nieuwe planten altijd meteen bij thuiskomst, want dopluis wordt vrijwel altijd via een nieuwe aanschaf binnengebracht.
Voorkomen van dopluis op kamerplanten
Gezonde planten zijn weerbaarder. Zorg voor voldoende licht, water pas wanneer de bovenste centimeter grond droog is, en vermijd droge lucht door de pot op een onderzetter met water en kiezelstenen te zetten. Inspecteer je planten eens per twee weken, inclusief de onderkant van de bladeren. Nieuwe planten kweken vier tot zes weken apart alvorens ze bij je andere planten te zetten.
Bij dopluis op een kamerplant geldt: vroeg ingrijpen met alcohol of zeepwater is in de meeste gevallen genoeg. Wacht je te lang, dan kost het aanzienlijk meer moeite en is de kans op blijvende schade aan de plant groter. Controleer regelmatig, houd de omstandigheden gezond en je hebt de meeste besmettingen snel onder controle.
