Een orchidee verpotten doe je door de plant voorzichtig uit haar oude pot te halen, dode wortels weg te knippen en haar in een iets grotere, transparante pot te zetten met vers orchideeënsubstraat. Dat klinkt eenvoudig, en dat is het ook, als je weet waar je op moet letten. De meeste orchideeën (Phalaenopsis) hebben dit eens in de twee à drie jaar nodig.
Wanneer is verpotten nodig?
De duidelijkste signalen zijn wortels die alle kanten op groeien en over de rand van de pot hangen, een substraat dat grotendeels is verteerd of bruin geworden, of een plant die na elke bloei steeds slechter herstelt. Ook als de wortels de pot letterlijk opvullen en er nauwelijks nog ruimte is, is het tijd voor een grotere pot.
Het beste moment is vlak nadat de bloemen zijn uitgebloeid. De plant trekt dan energie terug naar haar wortels en bladeren, wat het herstel na het verpotten makkelijker maakt. Verpot nooit tijdens de bloei: de plant heeft het dan al druk genoeg.
Wat heb je nodig?
- Een transparante pot, iets groter dan de huidige (zo’n 2 tot 3 cm in diameter)
- Vers orchideeënsubstraat (grove barksnippers, geen gewone potgrond)
- Een schone schaar of snoeischaar
- Desinfectiemiddel of spiritus voor het schoonmaken van het gereedschap
- Eventueel kaneel of actieve kool als natuurlijk wondmiddel
Een transparante pot is geen luxe bij orchideeën: de wortels bevatten chlorofyl en doen mee aan de fotosynthese. Ze hebben dus licht nodig. Bovendien zie je zo meteen of de wortels gezond zijn (stevig en groenig of wit) of niet (bruin, papperig).
Orchidee verpotten: de stappen
Knip eerst de verlepte bloementak af, vlak boven de eerste knoop of helemaal tot aan de basis. Daarna haal je de plant voorzichtig uit haar pot. De wortels zitten vaak vastgeklemd; druk zachtjes op de buitenkant van de pot of snijd langs de rand om ze los te maken zonder te scheuren.
Schud het oude substraat van de wortels af en spoel ze eventueel kort af met lauw water. Nu heb je goed zicht op de conditie van de wortels. Gezonde wortels zijn groen tot wit en voelen stevig aan. Dode of verrotte wortels zijn bruin, papperig of hol. Knip alles wat dood is weg met een scherpe, gedesinfecteerde schaar. Snijvlakken kun je bestuiven met kaneel: dat werkt als een licht antischimmel middel.
Leg een laagje vers substraat op de bodem van de nieuwe pot. Plaats de plant zo dat de laagste bladeren net boven de rand van de pot uitsteken. Vul de ruimte rondom de wortels op met barksnippers en druk die licht aan. Giet daarna pas water, zodat het substraat goed vochtig wordt, en laat de pot goed uitlekken.
Veelgemaakte fouten bij het verpotten
De grootste fout is een pot kiezen die veel te groot is. Een pot die vier tot vijf centimeter groter is dan nodig houdt te veel vocht vast, waardoor de wortels gaan rotten. Ga dus altijd maar één maat omhoog.
Een tweede veelgemaakte vergissing is gewone potgrond gebruiken. Orchideeën groeien in de natuur op boomschors en hebben juist veel lucht rond hun wortels nodig. Gewone aarde houdt te veel water vast en verstikt de wortels. Gebruik alleen speciaal orchideeënsubstraat.
Tot slot: verpot niet als de plant ziek is of net is meegenomen uit de winkel. Geef een nieuwe orchidee minimaal een paar weken de tijd om te acclimatiseren voor je ingrijpt.
Na het verpotten: de eerste weken
Zet de plant na het verpotten op een lichte plek zonder directe zon. Geef de eerste week iets minder water dan normaal: de beschadigde wortelpunten moeten eerst herstellen. Bemest nog niet de eerste vier tot zes weken. Daarna kun je weer je gebruikelijke routine oppakken.
Als de plant wat slap lijkt na het verpotten, is dat normaal. Ze heeft even nodig om te herstellen. Zorg voor een stabiele omgeving, geen tocht en geen extreme temperatuurwisselingen, en de meeste orchideeën komen daar goed doorheen. Na een paar weken zie je nieuwe wortelgroei, en dat is het teken dat het goed gaat.
