Een orchidee verzorgen is makkelijker dan veel mensen denken, zolang je de basis goed hebt. De belangrijkste regels: geef hem een lichte plek met indirect zonlicht, water hem één keer per week en houd hem weg bij koude tocht en de droge warme lucht van de verwarming. Doe je dat, dan groeit en bloeit je orchidee jarenlang.
De juiste plek voor je orchidee
Zet je orchidee bij een raam op het oosten of westen. Daar krijgt hij voldoende licht zonder dat de zon direct op de bladeren brandt. Een vensterbank op het zuiden kan ook, maar hang dan een licht gordijn voor te fel zonlicht. Op het noorden is het meestal te donker; de orchidee bloeit dan nauwelijks of helemaal niet.
Temperatuur speelt ook een grote rol. De meeste orchideeën, zoals de Phalaenopsis, doen het goed bij een kamertemperatuur tussen de 18 en 25 graden. Een kleine temperatuurdaling ’s nachts (tot zo’n 16 graden) stimuleert zelfs de aanmaak van nieuwe bloemknoppen. Zet de plant daarom niet boven de verwarming of in de buurt van een koude tochtstroom, bijvoorbeeld naast een deur of een slecht gesloten raam.
Orchidee verzorgen: water geven op de juiste manier
Één keer per week water geven is een goede richtlijn. De beste methode is de zogenaamde dompelmethode: zet de binnenpot (de transparante plastic pot) tien minuten in een bak lauw water, laat hem daarna goed uitlekken en zet hem terug in de buitenpot. Zo bereikt het water ook de wortels onderin de pot, zonder dat de plant in stilstaand water staat te rotten.
Controleer voor je water geeft even de wortels. Zijn ze groen of grijsgroen? Dan is er nog voldoende vocht aanwezig en kun je nog een dag of twee wachten. Zijn ze lichtgrijs of wittig? Dan is het tijd om te water geven. Gele of bruine wortels zijn een teken van te veel water of wortelbederf.
Gebruik bij voorkeur lauw water, niet koud kraanwater rechtstreeks uit de kraan. Regenwater is ideaal, maar gewoon kraanwater werkt ook prima als je het een nacht laat staan zodat het chloor deels verdampt.
Voeding geven: wanneer en hoeveel
Tijdens de groeiperiode, ruwweg van april tot september, kun je elke twee weken een speciale orchideeënmest geven. Gebruik altijd een sterk verdunde oplossing, want orchideeën zijn gevoelig voor te veel voedingsstoffen. In de winter, als de plant rustiger groeit, is één keer per maand voldoende of hoef je helemaal niet te voeden.
Geef nooit mest als de aarde droog is. Bevochtig de potgrond eerst, zodat de voedingsstoffen niet geconcentreerd bij de wortels terechtkomen en ze verbranden.
Na de bloei: knippen of wachten?
Als de laatste bloem is gevallen, heb je twee keuzes. Knip je de bloemsteel helemaal af, net boven de onderste knoop, dan gaat de plant zijn energie in nieuwe wortels en bladeren steken. Na een rustperiode van een paar maanden verschijnt er een nieuwe bloemsteel.
Knip je de steel terug tot net boven een zijknoop (een klein verdikt puntje op de steel), dan bestaat de kans dat er vanuit die knoop een nieuwe zijtakje met bloemen uitgroeit. Dat gaat sneller, maar de bloemen zijn vaak kleiner dan bij een volledig nieuwe steel. Welke methode je kiest, hangt af van hoe snel je weer bloemen wilt zien.
Verpotten: wanneer en hoe
Verpot je orchidee ongeveer elke twee jaar, of eerder als de wortels duidelijk uit de pot groeien of als de potgrond (bast of sphagnummos) verouderd en kapot is. Gebruik altijd speciale orchideeëngrond op basis van boomschors, nooit gewone potgrond. Gewone aarde houdt te veel vocht vast en zorgt voor wortelbederf.
Kies een pot die maar een klein beetje groter is dan de vorige. Een te grote pot houdt te lang vocht vast. Transparante plastic potten zijn handig: zo zie je aan de kleur van de wortels meteen of de plant water nodig heeft. Verwijder bij het verpotten alle dode of rotte wortels met een schoon, scherp mes en bestrooi de snijvlakken met kaneel of activakool om infecties te voorkomen.
Veelgemaakte fouten bij het verzorgen van orchideeën
- Te veel water geven. Dit is verreweg de meest gemaakte fout. De meeste orchideeën gaan niet dood door te weinig water, maar door te veel.
- Direct zonlicht. Volle zon verbrandt de bladeren en veroorzaakt gele vlekken.
- Tocht en koude. Een orchidee dichtbij een enkel glas raam in de winter kan schade oplopen.
- Spuiten op de bloemen. Benevelen van de lucht rondom de plant is prima, maar water op de bloemen zelf geeft bruine vlekken.
- Verkeerde potgrond. Gebruik altijd orchideeënmix, nooit universele potgrond.
Met deze basisregels red je het met vrijwel elke orchidee. De Phalaenopsis, de meest verkochte soort in Nederland, is daarbij de meest vergevingsgezinde: hij herstelt goed van een vergissing, zolang je de fout snel herstelt. Besteed een paar minuten per week aan de verzorging en de kans is groot dat je hem jarenlang in bloei houdt.
